نمایندگان مکتب مشاء1

وی به عنوان زعیم همه ی فلاسفه ی مشا دراواخرعمرکتابی به نام "منطق المشرقین" تالیف کرد.این کتاب، خود مقدمه ی کتاب جامع تری بوده است. ابن سینا دراین کتاب یادآوری می کند که فلسفه ی مشایی وآثاربزرگ او دراین فلسفه – مثل شفا ونجات – تنها صورت ظاهری حکمت است وبرای عامه ی مردم نوشته شده است . حکمت مخصوص برگزیدگان وخواص ، "فلسفه ی مشرقی" است وآن را باید "علم خواص" نامید. افسوس که بقیه ی این کتاب مفقود شده ونمی توان به طورقطع، نظرداد که مقصود ابن سینا ازاین مقدمه ی شورانگیزچه بوده است.

درمیان آثاراین حکیم بزرگ به تالیفاتی برمی خوریم که با نوشته های مشایی وی که صرفا جنبه ی استدلالی دارد ودرقالب براهین محض منطقی نگاشته شده است، تفاوتی چشم گیردارد.گمان می رود که این رسائل ، پاره هایی ازهمان "فلسفه ی مشرقی" باشد که او درصدد توضیح آن بوده است. علاوه بر"منطق المشرقین" ، سه فصل اخیرآخرین کتاب وی یعنی "اشارات وتنبیهات" به عالی ترین مضامین ودیدگاه های عرفانی او اختصاص یافته است.

علاوه براین، ابن سینا سه داستان نیزبه زبان رمزوتمثیل به نام های "حی بن یقظان" ، "رساله الطیر" و"سلامان وآبسان" نوشته است که مطالعه ی آنها ابعاد مهمی از"حکمت مشرقی" او را آشکارمی سازد.

دراین نوشته ها جهان به نحوی بسیارشاعرانه تصویرشده است. ابن سینا بروظیفه ی فرشتگان به مثابه راهنمایان بشرونیروهایی که تدبیرجهان به عهده ی ایشان است ، تاکید فراوان دارد. فرشته شناسی یکی ازارکان "فلسفه ی مشرقی " ابن سیناست . عقل آدمی درسیرتعالی خود ازفرشته نورمی گیرد وهدایت می شود. (این فرشته درحکمت اسلامی به عقل فعال تعبیرمی شود.) (صفحه ی 65)