حکمت اشراق 4

شیخ اشراق برای تدوین فلسفه ی خویش ازمنابعی چند مدد جسته است. تاثیراین منابع را درسراسرآثاراو می توان مشاهده کرد:

1- حکمت الهی یونان : او درمیان یونانیان برای فیثاغورث ،امپدکلس وبه ویژه افلاطون ارزش واحترام خاصی قائل بوده وافلاطون را" امام الحکمه" وپیشوای حکمای اشراق می داند. مقام علمی ارسطو را می ستاید اما افلاطون رابسی برترازوی می داند وبرابن سینا خرده میگیرد. که چرا اهمیت افلاطون را نشناخته وسرمایه ی علمی او را اندک شمرده است. به نظرسهروردی ، افلاطون نیزحکیمی اشراقی بوده وبحث واستدلال را با ذوق عرفانی جمع کرده است.

2- حکمت مشا ء: شیخ اشراق با حکمت مشاء وبه ویژه افکارابن سینا آشنایی کامل داشته وبهره ی فراوانی که ازتعالیم ابن سینا نصیب او شده، درنوشته هایش نمایان است. او ازکتب عرفانی ورمزی ابن سینا حظ بسیاربرده وبدون شک اجزایی ازحکمت مشرقی وقطعاتی ازکتاب "الانصاف " ابن سینا را دردسترس داشته است.

3- حکمت ایران باستان: شیخ اشراق به حکمت پارسی وشخص زرتشت توجه خاصی داشته وپاره ای ازمطالب وبرخی ازاصطلاحات حکمت اشراق راازاوستا ومنابع پهلوی گرفته است. او درکتاب حکمه الاشراق اززرتشت با عنوان حکیم فاضل نام برده وخود را زنده کننده ی حکمت ایران باستان معرفی کرده است.

شیخ اشراق حکیمی مسلمان ومعتقد وپای بند به ظاهروباطن دین بوده، درفقه اسلامی کتاب نوشته است وسورقرآنی را تفسیرکرده وکتب او سرشارازآیات قرآنی وروایات اسلامی است. وی دو گانه پرستان وپیروان مانی ومزدک راآشکارا نکوهش می کند. به علاوه ، نظربلند عارفانه ودل شوریده ی اوبا تعصبات ملی وقومی به هیچ روی تناسب وسازگاری ندارد. (صفحه ی 76)