حکمت اشراق 5

سهروردی درطول عمرکوتاه اما پربارخود درزمینه ی فلسفه کارزیادی انجام داد و حدود پنجاه کتاب ورساله ازاو به یادگارماند. نوشته های اورموز حکمت واسرارعرفان راشامل می شود وموجب اعجاز حکیمان وعارفان است. نگارش او درنهایت فصاحت وبلاغت است وادیبان ونویسندگان او را تحسین کرده اند.

آنچه سهرودی به زبان پارسی نگاشته است حاوی عبارات بدیع درحکمت وازگوهرهای نثرفلسفی وعرفانی این زبان است وآن چه به زبان عربی نوشته، نثری پخته وبسیارعالی دارد. همه ی کتاب ها ورساله های او آراسته به آیات قرآنی وسرشارازاحادیث است واتصال اورا به خزاین وحی نبوی نشان می دهد. کتاب های سهرودی را می توان به چهاردسته تقسیم کرد:

1- کتاب های صرفا فلسفی او که به زبان عربی نوشته شده وعبارت اند از: تلویحات ، مقاومات، مطارحات وحکمه الاشراق . او درسه کتاب نخست، مسائل فلسفی را ازدیدگاه مشاییان مطرح نموده ودرموارد متعدد به شیوه ی خودآن ها به ایشان انتقاد کرده است. این کتاب ها تسلط کامل سهرودی را برحکمت مشایی آشکارمی سازند. کتاب چهارم یا "حکمه الاشراق" ، مهم ترین اثرفلسفی او به شمارمی رود وبه راستی فلسفه ی جدید ی را شامل می شود. سهرودی دراین کتاب ازشیوه ی مشاییان فراترمی رود وبه آرزوی ابن سینا درزمینه ی تحقق بخشیدن به حکمت مشرقی جامه ی عمل می پوشاند.

2- دسته ی دوم، رساله های عرفانی اوست که به زبان پارسی وعربی تالیف شده وحاوی حکایات پررمزورازی است که درآنها مراحل سیروسلوک نفس ازحضیض عالم طبیعت تا برترین مراتب هستی ونیل به رستگاری ، به طریقه ی اشراقی توصیف شده است. این رساله ها عبارت انداز: عقل سرخ، آوازپرجبرئئل، لغت موران ، صفیرسیمرغ، هیاکل النور، الواح عمادی، کلمه التصوف و....

3- ترجمه ها وشروحی که سهرودی برکتب پیشینیان خود وقرآن مجید واحادیث تحریرکرده است؛ مانند ترجمه ی فارسی رساله الطیرابن سینا ، شرحی براشارات وتنبیهات ، تفاسیری برچند سوره ی قرآن وبرخی احادیث.

4- دعاها ومناجات نامه هایی به زبان عربی که الواردات والتقدیسات نامیده شده است. (صفحه ی 73 و 74)