به هرحال، حکمت اشراق

به هرحال، حکمت اشراق ازابعاد گوناگون دارای ارزش واهمیت است اما درچهاروجه اهمیت بیشتری دارد:

1. حکمت اشراق فلسفه را تا حد زیادی ازطبیعیات وبه خصوص علم هئیت ونجوم کهن متسقل ساخت واین امردرتداوم حیات فلسفه ی اسلامی نقش موثری داشت.
2. حکمت اشراق عالم مثال یا عالم ملکوت را که بین عالم طبیعت وعالم عقول وانوار مجرد، واسطه است اثبات کرد. همین مطلب به حل مسائل مهمی درمابعد الطبیعه منجرشد.
3. حکمت اشراق به علم حضوری بیش ازعلم حصولی توجه نشان داد وهمین امرنزدیک شدن مابعدالطبیعه وفلسفه ی استدلالی را به عرفان وسیروسلوک معنوی نزدیکی کرد. این مسئله درحکمای بعدی به کمال خود رسید.
4. علم النفس یا روان شناسی فلسفی که درحکمت مشایی ازمباحث طبیعیات محسوب می شد، چهره ای تازه یافت وسیرنفس درعالم مجردات مورد توجه قرارگرفت. بدین ترتیب، نفس به منزله ی یک موجود مجرد ازماده، ازاقسام وجود شناخته شد ودرزمره ی مسائل ما بعد الطبیعه که ازاحکام واقسام وجود بحث می کند، قرارگرفت.(صفحه ی 88)