کربوکسیک اسیدها

کربوکسيليک اسيدها يا اسيدهاي آلي، اسيدهاي ضعيفي هستند که همگي يک عامل مشترک دارند. به اين عامل مشترک گروه کربوکسيل (COOH) مي‌گويند.

ساختار کلي اسيد به صورت رو‌به‌رو است گاهي اسيدها چند عامل اسيدي دارند. (چند عامل کربوکسيل در آنها ديده مي‌شود)

* معروف ‌ترين اسيد آلي، استيک اسيد است. (اتانوئيک اسيد)

کوچکترين (ساده‌ترين) اسيد آلي متانوئيک اسيد (فرميک اسيد) يا اسيد مورچه است. (HCOOH) اين اسيد اولين بار از تقطير مورچه‌ي سرخ به دست آمده است.

نام‌گذاري اسيدهاي آلي

1) روش قديمي

2) روش آيوپاک :در اين روش به نام زنجيره اصلي يک پسوند اوئيک اضافه مي‌کنند.

براي اسيدهاي دو عاملي پسوند دي‌اوئيک به آن اضافه مي‌شود.اتان دي‌اوئيک اسيد HOOC – COOH

مقايسه قدرت اسيدي، کربوکسيليک اسيدها:

1) هر چه گروه‌هاي متصل به عامل (گروه) کربوکسيل الکترونگاتيوتر (الکترون گيرنده‌تر) باشند مقدار بار جزيي بيشتر مي‌شود و جدا کردن آن آسان‌تر مي‌شود.به عنوان مثال:

2) هر چه تعداد اتم‌هاي الکترون گيرنده بيشتر باشد. قدرت اسيدي بيشتر مي‌شود.

3) هر چه اتم يا گروه الکترون گيرنده به گروه عاملي اسيد، يعني گروه کربوکسيل نزديک‌تر باشد، اسيد قوي‌تر است.

4) در نهايت گروه‌هاي دهنده الکترون باعث کاهش قدرت اسيدي مي‌شوند چون بار منفي روي اکسيژن را افزايش داده و سبب مي‌شوند سخت ‌تر جدا شوند.

گروه‌هاي آلکيل گروه‌هاي دهنده الکترون هستند مثل هر چه آلکيل بزرگتر باشد و تعداد کربن‌هاي آن بيشتر باشد، الکترون دهندگي آن بيشتر است.

کربوکسيليک اسيدها اسيدهاي ضعيفي هستند که در آب پروتون از دست مي‌دهند و به يون کربوکسيلات تبديل مي‌شوند.

در واکنش برگشت آنيون کربوکسيلات يون را از مي‌گيرد پس يک باز محسوب مي‌شود. بنابراين يون کربوکسيلات بازمزدوج اسيد کربوکسيليک است.

* هر چه اسيدي قوي‌تر باشد بيشتر در آب تفکيک مي‌شود و معادله بالا بيشتر به سمت راست مي‌رود. کوچکتر خواهد بود.

* هر چه اسيدي قوي‌تر باشد، بازمزدوج آن پايدارتر است يعني آنيون حاصل تمايل کمتري براي جذب دارد. در واقع اين آنيون تمايل دارد در محلول به صورت يون آبپوشيده قرار گيرد.